چون در کتاب فلسفه عبادات به طور کامل  و مفصل توضیح داده شده ، تا همین حد که قدری هم درباره روزه بحث کنیم کافی است تا به قسمت های دیگر کتاب برسیم. روزه در واقع هم تغذیه روحی است و هم وسیله و درمان روح و جسمی. اگر چه آثار روزه مانند آثار  دیگر عبادات در ظاهرً چند منظوره نیستند؛ ولی در واقع روزه یک درمانگاه نیز هست و همانطور که ا شاره شد، روزه دو اثر دارد که بطور فشرده  ازآنها عبور خواهیم کرد.

 

اول)سلامت جسم: یکی ازآثار بسیار مهم روزه است که بحث طولانی دارد در کتاب طب سنتی و گیاهی نوشته اسماعیل اژدری ص 524، ایشان درباره آثار طبی روزه، مطلب را از کتابی گرفته که نویسنده آن یک روسی بنام (الکسی سرفورین) می باشد و بیش از پنجاه مورد از آثار طبی روزه را بیان کرده است. همانطور که در گذشته اشاره شد، روزه دو اثر دارد، یکی تغذیه روحی و عرفانی... و دوم سلامت جسم و همین سلامت جسم ، به دو صورت اثر دارد یکی اینکه کسی که بیمار است بیماری او را کاهش میدهد و در مواردی بطور کلی درمان خواهد کرد. و دوم اینکه بهترین واکسن  برای پیشگیری از هر بیماری احتمالی است؛ واین خیلی مهم است که علاج واقعه  راقبلاز وقوع می کند که به آن پیشگیری گفته می شود و اصطلاحی است که یک ریال خرج پیشگیری به اندازه صد توما ن هزینه برای درمان است .

 

 بهر صورت آثار روزه  فی نفسه   چند منظوره اند و مواردی از  آثار طبی در آن کتاب بدین قرار است(... 4 سوها ضمه 7- اضطراب روحی و فکری 8- تنگی نفس و ورم پلکهای چشم 10- ورم گلو و حنجره ، 11- کم خونی 12- ضعف روده ها 13- ضعف عمومی 19- تصلب شرائین ، 20- امراض قلبی ، 47- تقویت قوه بینایی ، 50- تجدید تمام خون بدن و غیره ) تنها سیر است که هفتاد خواص درمانی دارد و بعد از آن روزه است با پنجاه خواص درمانی.

 

 البته بیش از اینهاست و لازم است اضافه کنم اگر کسی از همان زمان شروع تکلیف مرتب روزه داری را رعایت و رژیم غذایی داشته باشد؛ هیچ نوع بیماری در این ر ابطه متوجه او نخواهد شد.حال این روش درمانی در قالب معنویت و اوج عرفان است، روح و نورانیت دعا و توبه در شبهای قدر در واقع درمان روح و جسم با هم است و کسی که با روزه درمان شود اصلاً با هیچ درمانی قابل مقایسه نیست چون این درمان طبق آیه 138،سوره بقره، رنگ خدایی و معنوی دارد ، با وجود این همه اثر طبی در روزه ، آیه درباره روزه ، هیچ دلالتی بر اثر طبی ندارد در حالی که در آیات زیادی به اثر درمانی روحی و اندامی توجه شده است:«کلوا من طیبات ما رزقناکم  و اشکر و الله». بقره ، 172: و «ای کسانی که ایمان آورده اید روزه بر شما نوشته شد...». بقره، 183: و: «... پس آن کس از شما در ماه رمضان در حضر باشد (باید) روزه بدارد...». بقره آیه 185.

 

دوم آثار اجتماعی روزه: آثار اجتماعی روزه هم بیشتر و متعدد و گوناگون است و هم اینکه بسیار وسیع و عمیق است و وارد یک بحث کاملاً جامعه شناسی عرفانی، اقتصادی و سیاسی ، امنیتی ، اخلاقی... و حدت همگانی، سلامت روابط اجتماعی ، بالا رفتن راندمان کارخانه جات ، آفت حاکمیت روابط بر ظوابت ، کاهش فساد و خراب کاری... می شود. چیزی که به اثبات رسیده است هر ساله در ماه مبارک نیروی انتظامی از کاهش فساد، دزدی حتی تخلفات رانندگی ، کاهش در صدی تصادفات ، کاهش مراجعات درمانی به بیمارستان هاو دادگاه ها و افت شکایات و پرونده سازی ... خبر می دهد و اقعاً عجب است ولی چه باید کرد که ما در کتابها می نویسم هر کس عمدًا روزه بخورد فردای قیامت عذاب خواهدشد آقا روزه خواری حرام است!؟ مسئول شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر که خیلی ناراحت بود ، گفت: آقایی بالای منبر گفت: هرکس خمس ندهد مالش حرام و نماز بخواند باطل است، غسل اودرست نیست... ، در حالی که با یک جمله میتوان مردم را متوجه کرد هم کارش خلاف است هم بفکر آید و خمسش را بدهد، بگو آقا شما لباس خود را چرا می شویی وقتی گفت چون چرک دارد، به او بگوید مال هم چرک دارد، به آقای باغ دار بگو چرا درختها را هرس می کنی؟  وقتی گفت برای این که بار بیشتری بدهند. بگو مال شما هم تا هرس نشود ثمر بیشتری نخواهد داد همان روشی که در قرآن زیاد آمده است ، و بعد خواستی توضیح بدهید زمینه آماده شده است یعنی ذهن طرف را متوجه واقعیتی کرده ایم که خود به خود منتظر توضیح و پیام کلام است.

 آثار روحی... روزه در نگاه یک مقایسه

 

 روزه چندین  اثر سازندگی دارد. ، سلامت جسم و روح اخلاقی ، اثر فردی و اجتماعی و  اثر دیگر پیشگیری از بیماریهای اخلاقی و جسمی و معالجه و درمان بیماریهای جسمی و روحی قابل توجه می باشد. همانطورکه قبلاً اشاره شد اگر کسی از همان اول، روزه گرفته و رژیم غذا  داشته باشد  بیمار نخواهد شد. فرد روزه دار و مؤمن مرتکب  گناه باز دارنده و مخرب نخواهد شد و از هر نوع بیماری اخلاقی و جسمی فاسد کننده در امان خواهند بود و لذا خداوند می فرماید:«نترس دارند و نه نگران می شوند[1].

 

گوشه ای از آمار فساد های اخلاقی و بیماریها جسمی را می آوریم که بین این دو مقولهً زشت و زیبا مقایسه  شود تا متوجه شویم اینها همه برای خوب زیستن و سپس در زندگی ابدی  ماندگار بودن است. (مرگ چهار میلیون و صد هزار مبتلا به بیماری ایدز در جهان ، 18500 مبتلا به بیماری تالاسمی (کم خونی وارثتی) در ایران، 20 هزار مبتلا به هپاتیت (نارسایی کبد) در ایران، 124   میلیون مبتلا به دیابت (مرض قند) در جهان ، 24 میلیون مبتلا به بیماری الزایمر (فراموشی) در جهان هشتاد میلیون نابینا؛در جهان ، 5 میلیون معلول در ایران ، 25 میلیارد دلار در سال هزینه بیماری ایدز، وجود یک میلیارد چاق در جهان که سالی هیجده میلیون آن راهی گورستان می شوند، دو میلیارد مبتلا به ویروس ایدز، سالی نیم میلیون کودک در جهان نابینا می شوند، 500 میلیون معلولیتهای ذهنی در جهان، سالی سی هزار بر اثر مبتلا به سرطان در ایران جان خود را از دست می دهند، برای معالجه دیابت در جهان به 300 میلیارد دلار هزینه نیاز است. چهار میلیون مبتلا به سل در جهان، مرگ سه میلیون دیابتی در جهان، یک میلیارد نفر درجهان مبتلا به عفونت روده، در سال مرگ 50 هزار نفر بر اثر نارسایی قلبی در ایران، پنج میلیون مبتلا به سل در جهان ).

 

این گوشه ای از یاد داشت دو سال در مورد طب است. در مورد مشکلات و اثرات بیماری های اخلاقی بیش از سیصد مورد در دفتر جنایات بشر و بیش از دهها مورد درکتاب (تمدن غرب) نوشته سید مجتبی موسی لاری در جامعه هم نگاه کنیم بندگان درست کار کمترین مشکل و بیماری را در زندگی دارند و واقعاً خوشند و شاد، نور در صورتشان می بارد، از بر خورد آنها انسان لذت می برد، هر کس از آنها خاطره شیرین داشته و از آنها به نیکی یاد می کند ، دوست زیاد دارند، بدرد همه می خورند، کم توقع ... هستند و خلاصه خدا درباره آنها می فرماید:«نه ترس دارند و نه غمگین می شوند آنها در دلها قرار می دهد[2]». یعنی مردم آنهارا واقعا دوست دارند0( از کتاب« مدار زنگیدر نگاه اسلام»)

 

[1]. بقره – 112، 277، 274.

 

[2]. مریم آیه 3.