فصل سوم- مدیریت در نظام خلقت ( از کتاب مدیریت در قرآن...)
و در کلامی دیگر گاهی وسیع و عمیق تر باید بود که مدیریت در قرآن و مدیر عالم خلقت مدیر مدیران و بالاتری مدیری که فوق او مدیری اصلاً قابل تصور نیست ما اگر از روش مدیریتی خود خدا در رابطه با بندگان و روش مدیریت مدیران در قرآن بحث کردیم از جهت آن اهمیت را نداشت که این مدیریت در نظام خلقت دارد، چون این مدیریت فوق همه مدیریت هایی است که به اجرا گذاشته شده، این مدیریت همه آزمایش شده است از دیدگاه ما اگر بخواهیم بدانیم کارآمدی عملی عبادی و... در چه حد است از خود آن عمل چندان بدست نمی آید مگر این که به آثار و تبعات آن توجه کنیم و به قول معروف گفته می شود (شاهد مرد عمل او است) در حدیث هم آمده به نماز و روزه و شب بیداری کسی نگاه نکنید که درست است یا نه بلکه به صداقت و درستکاری فرد نگاه کنید اگر صادق و امانت دار است دلیل بر خوبی عبادت او است.
مدیریت عملی ما در نظام خلقت
اگر که می گویم مدیریت عملی در نظام خلقت برای ما واقعاً راه گشا است این است که تمام آیات و اسرار خداوند در نظام خلقت برای ما گره گشا است این که خداوند در بیش از چند آیه ما را متوجه آیات خود می نماید و می خواهد درباره آنها تفکر، تدّبر، تعقل و... داشته باشیم، این نیست که صرفاً اعتقاد قلبی ما بیشتر و محکم تر شود، بلکه می خواهد ما را متوجه روشهایی که در ساختار و ساخت نظام خلق عملی شده برای درست زندگی کردن، و موفقیت در کارهای کوچک و بزرگ از آنها الگوبرداری کنیم، یعنی همان روشهایی را که خداوند در ساخت اشیای عالم بکار گرفته ما هم بکار بگیریم موفق خواهیم بود. امروز خیلی چیز از همان روش خدا الگو برداری می شود مانند هواپیما که از روی پرنده ها نقشه برداری شده، زیر دریایی از حیواناتی که زیر دریا می توانند زنده مانده و خفه نشوند، کارخانه جوجه کشی ها که وقتی حرارتی را که مرغ به تخم میدهد تا تخم جوجه می شود چه قدر است، استفاده کرده و کارخانه جوجه کشی را ساختند، مانند شبیه سازی انسان که منی انسان را در لوله ای قرار میدهند و بعد از مدتی بچه می شود، و با مهارتی که با فلزات ساخته می شود و هزاران نمونه دیگر که تاکنون مورد استفاده بشر واقع شده شما به وسیله هوا چهار فصل سال در یک محدوده ای به وجود آورید و توجه کنید روی خود انسان و محصولاتی که می کارید چگونه خواهند بود شبیه خورشید و ماه و کره چیزی درست کنید که در همان مدار که الآن کره زمین و... حرکت دارند حرکت کنند. ببینید چه چیز رخ خواهد داد به هر صورت الآن ساخت بسیاری از چیزها برگرفته از آنچه است که خدا ساخته است مانند گلهای مصنوعی، نقشه در کاشی ها و فرش ها و...
الگو برداری از شکل و محتوی یک درخت
من لازم نمی دانم زیاد وارد جزئیات حتی یک درخت شوم تا چه رسد انواع و اقسام درختها و گیاهان که واقعاً شاه کار مدیریت اصلاً بهت آور است. خداوند چه کار کرده و انسان هم در حد خود می تواند به آنها (بیش از این) دست یابد چون علوم بقدری وسیع و مغز انسان بقدری (البته در حد خود) گنجایش دارد که اگر انسان به 80 درصد آن برسد غیر از این است که فعلاً هست بودن فعلی حدوداً سی درصد است از صد بعد و... مغز انسان تا کنون دو بعد آن و از 27 صرف دانش بشری تا کنون دو حرف آن بکار گرفته شده و بقیه در عصر ظهور مهدی (ع) باید ظاهر گردد.
من خودم درکارهایم سعی می کنیم براساس سیر طبیعت حرکت کنم و تاکنون هرچه این گونه حرکت کرده ام موفق بوده است هر دانه ای زیرزمین اولین کاری که می کند ریشه می زند بعد از مدتی جوانه می زند، بعد از مدتی دو برگی و بعد از مدتی سه برگی بعد از ده سال شما این درخت دو باره می بینید دهها شاخه و برگه دارد و به همان اندازه ریشه دارد یعنی هر اندازه در جامعه محبوبیت دارد به همان اندازه حرکت کند بعد تنه درخت مرکزیت و بنیادی حرکت کردن را نشان می دهد که همه شعبه ها باید به آن برگردند مطالعات چند ساله من روی نظام حکومت ایران خودمان نشان میدهد در مدیریتهای مشابه اصلاً این هماهنگی وجود ندارد رئیس شورای شهر اظهار نگرانی کرد که یک مدیریت واحد در شهر حاکم نیست و هر کس برای خود هر کاری خواست می کند، از مردم شنیدم ادارات ارباب رجوع را به مانند توپ پاس میدهد، یعنی دود آن آتش در نتیجه به چشم مردم می رود و مدیران هم خسته و مورد ملامت وجدانند، همین دیروز (29/3/84) که در رادیو پیام درباره درصد افسرده ها خبر میداد داد گفت درصد زیادی از مدیران اداری را در بر می گیرد!؟
درخت تقسیم کار را هم به ما نشان تنه وظیفه دارد آب و... به چهار شاخه اصلی برساند و همین طور تا آن شاخه که به چند برگ منتهی می گردد هر کدام از برگها خود یک مرکز واحد دارد که همه شعبات به آن منتهی می گردد و مسئولیت همه شعبات برعهده همان مرکزیت است همکاری هم وجود دارد ریشه آب و... را تا به برگها می رساند و برگها صرفاً مشغول کار خود هستند و هیچ گونه تداخل کاری رخ نمی دهد و برگها هم همانند شش (انسان) هوا و انرژی خورشیدی را گرفته و حتی به ریشه ها می رسانند گروهی هم هستند که نیازهای مردم را عملاً انجام میدهد که آن شکوفه های درخت است که کار ساخته میوه را برعهده دارند و با همکاری ریشه و برگها فقط بکار خود پرداخته و میوه شیرین و... را به انسان میدهند اینها همان افرادی هستند که در ادارات در مورد نیازهای اولیه مردم جواب گو هستند من وقتی این میز گرد های بی اساس را در مورد مشکلات امور فرهنگی، تبلیغی، اداره کشور و... می بینم خیلی نگران می شوم چرا بشر و کلاً ما مسلمانان تا این حد از قرآن فاصله داریم و همه توجهمان صرف حفظ تنها از قرآن می شود خداوند در بیش از چند آیه کلمه (آیات، آیاته...) و (ارایت...) را بکار برده که همه از این حکایت دارد بشر از این اشیا کمک بگیرد و خود را راحت کند. خدا گواه است من در کارهایم راحتم با این با چندین کار مدیریتی متفرقه در گیرم و کارهای نوشتی هم دارم نه گیج می شوم و نه خسته حدود، 15 سال پیش درباره زیان گویای اشیا یاد داشت برداری کرده ام که کتابی در این باره بنویسم ولی هنوز موفق نشده ام واقعاً ذره ذره اشیا با ما سخن گفته و ما در کارهایمان خیلی راحت راهنمایی گیریم و لی ما چسبیده ایم تنها به میز گرد و همایشها و به جایی هم نرسیده و نمی رسیم در تبلیغات حوزهای علمیه... هم همین مشکل وجود دارد، در آموزش عمومی کشور و ارتقای علمی هنری... همین نقص وجود دارد!؟
مدیر عالم خلقت بنام رب العالمین
در مورد شا کاری های خداوند در خلقت کلیه موجودات عالم که در یک آیه بیک موجود واحد معرفی شده است (ربنا ما خلقت هذا (ای العالم) باطلاً...) واقعاً عجیب است و این همه موجودات چگونه بهم ربط دارند که همه تشکیل دهنده یک موجودند درست مانند یک درخت که همه اجزا یک موجود واحد است باید گفت یک مدیر مانند انسان هم می تواند همه، 6 میلیارد جمعیت جهان را حول سازمان دهی کرده و اداره کند در حالی که هر کدام مستقل و جدای از همند مانند حالا که سازمان ملل متحد همین ادعا را دارد و برای همین کار بعد از جنگ جهانی اول جرقه آن زده شد. درعصر ظهور مهدی(ع) این واقعیت تحقق واقعی و فراگیر پیدا خواهد کرد خداوند خالق اول و ما خالق دوم و به گونه ای با هم شریک هستیم او مواد اولیه را که ما قادر به خلق آن نیستیم آفریده است و هر چیزی که نیاز است در دنیا است فقط بدست ما ساخته خواهد شد و خداوند فقط دخالت نظارتی دارد نه عملی اگر ما از رموز قرآن و احادیث الهام و الگو بگیریم و از سوی دیگر صفات الله را که در وجود خود بالقوه موجود است کشف کنیم و در رسیدن به هدف مقاومت کنیم در این که چیزی به وجود آوریم که ابد به همان باشد کاملاً امکان پذیر است مانند حکومتی که حضرت رسول(ص) پایه گذاری کرد، انقلابی که امام حسین (ع) بنا نها، اشعاری که امثال حافظ خلق کردند، قانون... بوعلی سینا و حتی امثال ادیسون مخترع برق و... در واقع اینها خالق این پدیده ها بودند.
منظور از این بحث این است که بگوییم خداوند رب العالمین کلمه (رب) به اشکال گوناگون 560 بار درقرآن تکرار شده و به معنای مختلفی آمده است که از جمله (رب العالمین) یعنی سازنده، تنظیم کننده عالم. البته به نام صاحب هم آمده ولی اصلاً مورد بحث همین مدیریت در عالم خلقت است خداوند یک درخت را آن طور خلق کرده ما از یک مجموعه می توانیم آن را خلق کنیم مانند نظم در ارتش که دقیقاً به این صورت از فرمانده کل قوا گرفته تا یک گروهان که بعد از درجه دار سرباز ارشد است درست مانند همان برگ درخت که یک مرکز متصل به شاخه دارد و شاخه هم به شاخه دیگر تا به ریشه برسد.
چه باید کرد و چگونه؟
قبلاً اشاره شد ما از قرآن فاصله داریم اگر به قرآن نزدیک شده و همانند قوّاس در این دریا فرو رویم جواهران زیاد و گران بهایی را استخراج خواهیم کرد، خود قرآن را، آن را نشان می دهد تمام آیاتی که ما را دعوت می کند در آیات خدا تدبر، تعقل، تفکر کنیم به هر چه که به خواهیم دست یافتنی است از باب نمونه وقتی خداوند انسان را به تفکر و... دعوت می کند دعوت می کند که ما تحقیق کنیم وقتی در آیه33، سوره الرحمن می فرماید: (لاتنفذون الا بسلطان) متوجه می شویم اگر به خواهیم به کرات دیگر سفر کنیم نیاز به وسیله ای است که مافوق هواپیما باشد، در امراشاره و... درگذشته گفتیم چگونه سرگذشت یوسف و... برای ما الگوی عملی است کسی که برای تحقیق به کتاب خانه های خارجی سرکشی می کند می پرسد این قفسه چیست؟..و تا آنجا که می گویند این قفسه تفسیر قرآن است!؟ آنها قرآن برای این می خواهند که راهنمایی خوبی است برای موفقیت در بعد مادی500 رساله جابر حیان شاگرد امام صادق (ع) را به همین جهت ربودند، کتاب قانون بوعلی که همه اینها الهام گرفته از قرآن بود در دست آنها افتاد و از آن استفاده کردند ولی ما که قرآن را فقط برای ثواب خواندیم به این روز گرفتار شدیم که امروز کشورهای اسلامی به فقیر بودن معروف شده اند تمدن و دانشی را که مسلمانان طی 700 سال به اروپا بردند همه از قرآن بوده است به اعترافات دانشمندان خود اروپایی نگاه کنید (فتوحات اسلام در اروپا- نوشته شکیب ارسلان، ترجمه داود الهامی اول کتاب)
(... قرآن خواندیم و دیدیم که خدا به ماه، خورشید، شب، روز، شفق و زمین سوگند یاد می کند اما بدون فکر و دقت از مطالب قرآن رد شدیم و به چنین وضعی گرفتار گردیدیم که در بسیاری از فراورده های صنعتی و علوم نیازمند بد بگرانیم... پدران ما مسلمانان این آیات را خواندند و عواطفشان تحریک شد و بدنبال آن از علوم فرا گرفتند و کشورها را گشودند مسلمانان در عصری پرچمدار علم بودند که ممالک صنعتی امروز وجود نداشت و کشورهای متمدن آن روز هم تسلیم مسلمانان گردیدند [و خلاصه می گوید]... و اروپا علوم و اخلاق ما را به غنیمت برد و به آن اضافه کرد و در جهان سربلند گردید اما ما مسلمانان قرنها به خواب غفلت فرو رفتیم: پیشگوئیهای علمی قرآن ص 62- مصطفی زمانی)
پس از ایجاد تفرقه میان سران مسلمان و کشانیدن جوانان مسلمان به مراکز فحشا دولت وقت انگلستان در یک حمله نظامی به حکومت 700 ساله مسلمانان پایان داد و تمدن اسلامی را به غارت بردند بلی تمدن اسلام زیر بنای حرکت و استقلال یک مدیر است.