وضع عمومي مسجد كوفه ( از سفر نامه تحقیقی کربلا)
گزيدههايي از كتاب عتبات عاليات دكتر اصغر قائدي كه نميدانم چرا ايشان ابداًوارد چرا های عتبات عاليات و ديگر شرايط عمومي عراق نشدهاند. اصولاً تاريخ نگاران زيادي ابداً وارد اين قبيل مقولهها نميشوند درحالي اين چرا؟ چرا؟ها، تحليل تاريخ هم معنا دار تر ميكند و هم اينكه براي عملكردها و اينكه چه كارهايي را بايد مورد توجه عملي قرار داد، واقعاً كارساز و حتي ضروري است ولي واقع نگاري بيش از اينكه انسان اطلاعاتي تئوريكي داشته باشد نقش چنداني در عملكردها ی جویندگان راه حل ...ندارد.
به هر صورت وضع عمومي مسجد كوفه از ص 80 بدين قرار است« يكي از آثار مهم و زيارتي مسجد كوفه، مسجد تاريخي اين شهر است، اين مسجد شايد نخستين بنايي باشد كه به هنگام احداث برپا كردند، زيرا وقتي سعدبن ابي وقاص اين منطقه را براي استقرار دائم سپاهيان و غازيان در نظر گرفت، نخستين اقدام او بناي مسجد براي عبادت مردم بود... اين مسجد به صورت مربع با ديوارهاي كوتاه ساخته شد كه بخش عمدهاي ازآن سقف نداشت. از ابتداي بنا تا سال 41 هجري، كه زيادبن ابيه حاكم عراق به توسعه و تجديد بناي آن پرداخت... ابن بطوطه نيز آن را در قرن هشتم ديده و مسجد را چنين توصيف كرده است: سقف مسجد بر ستونهايي از سنگ تراشيده شده استوار است و قطعات سنگ با سرب به يكديگر پيوسته است... بناي فعلي مسجد مساحتي بالغ برچهل هزارمتر مربع است كه ضلعهاي آن به ترتيب 110-116-109 و 116 متر طول دارد و در سه طرف مسجد حجره هايي براي زائران ساخته شده است و حدود 21 درجه به سمت قبله، يعني به سوي غرب،انحراف دارد».
در مورد دربهاي مسجد از ص 81 اينطور آمده است:«باب السده امام علي(ع) از آن در وارد مسجد ميشدند. باب كنده در سمت غرب، باب الانماط به محاذات باب الفيل، باب الفيل يا باب الثعبان. در سمت شمال، كه امروز تنها دري است كه از آن دوران مانده است. در كنار باب الفيل مناره مسجد قرار دارد كه ساخته حاج قاسم تاجر سمناني است،باب الرحمه».
و اما محرابها و مقامهاي مسجد از ص 81:« 1- محراب اميرالمؤمنين محراب مسجد كوفه، همان جا كه به روايتي شمشير جهل بر فرق كامل ترين انسان تاريخ فرود آمد... . 2- محراب و مقام امام زينالعابدين(ع) محل عبادت و نماز امام سجاد بود كه اين محراب در داخل صحن كنار ساير مقامها، قرار دارد... . 3- محراب امام صادق(ع) مكان حضور و نماز امام صادق(ع) واقع در صحن مسجد... 4- مقام خضر، مكان نماز و حضور حضرت پيامبر... 5- دكه المعراج، ايوان و مقام معراج رسول خدا كه گفته ميشود آن حضرت به هنگام معراج، كه از مسجدالحرام آغاز شه توقف كوتاهي در مسجد كوفه داشت، در آنجا نمازگزاردهاند. براساس روايتي از امام صادق(ع) وقتي پيامبر در حال سير از مسجد الحرام به مسجد الاقصي بود، جبرئيل به او گفت: آيا ميداني اكنون كجا هستي؟ پيامبر فرمود: خير، جبرئيل گفت: تو مقابل مسجد كوفه هستي. پيامبر از خدا اجازه خواست و دو ركعت در آنجا نمازگزارد. 6- مقام ابراهيم، به روايت امام صادق(ع) مقام ابراهيم از سمت باب كنده است، اين مقام در مقابل محراب اصلي و سمت راست قرار دارد وجه تسميه آن به سبب نماز حضرت ابراهيم در آنجا است. 7- مقام جبرئيل(ع) به روايت امام صادق(ع) ستون پنجم در مسجد مقام جبرئيل است، 8- سفينه نوح، در داخل صحن مسجد مكاني است كه به سفينه نوح معروف است، برخي روايات گفتهاند كشتي در اين نقطه به خشكي نشسته است. 9- دكه القضاء، اين سكو به صورت مربع است و در شمال شرقي مسجد قرار دارد، اينجا محل حضور امام علي(ع) براي قضاوت بين مردم بود... . 10- بيت الطثت، محل وقوع يكي از كرامتهاي اميرالمؤمنين است.. . 11- مقام حضرت آدم(ع)، آدم نماز خواندن در كنار اين مقام استحباب دارد.»
فضيلت مسجد كوفه
از ص 86 كتاب عتبات عاليات اينطور آمده است،« از امام باقر(ع) روايت است: اگر مردم ميدانستند در مسجد كوفه چيست، هرآينه زاد و توشه سفر از مكان در بر ميداشتند به درستي كه نماز واجب در آن برابر با يك حج و نماز نافله برابر با يك حج عمره است. همچنين امام صادق(ع) فرمودهاند: هيچ بنده صالح و پيامبري نيست مگر آن كه در مسجد كوفه نماز نگزارده باشد... . از امام صادق(ع) نقل است»: نماز در چهار مكان مي