معلم و دانشمند عجین می باشد، واژه علم 796، باردر قرآن آمده است. فرا تر از اینها دانشمند گرداننده چرخه تولید دانش می باشد که اگرکشوری از نظر تولید علم، دررتبه بالا و بر تری قراردارد، این کشور از نظرخود کفایی صادرات، تکنولوِ ژی و تمدن سرآمد خواهد بود، و افتخارآن به کسانی بر می گردد که در سنگر علم و دانش صادقانه و خود جوش فعالیت می کنند و در پرتو رسالت با برکت و انبیاء گونه خویش دهها متخصص کارآمد از خود به یادگار باقی می گذارند؛ که تا قرنها عوامل تولید دانش و وسیله حیاتی دانشجو و خود کفایی کشور خواهند بود. آنچه از انسان باقی می ماند نام نیک و اثر پرتو افکن دانش و تجلی دانش پژو؛ چون بوعلی سینا ها می باشد.
در واقع همه آیاتی که بدون توضیح آز آنها گذشتیم، از امتیازات معلم و اساتید دانشگاه ها می باشند که درطول 32سال عمر با برکت نظام جمهوری اسلامی کم نداشتیم و درحال حاضر داریم که در چرخه انرژی اتمی، سلول های بنیادی، شبیه سازی، ساخت ماهواره،صنایع پیش رفته نظامی،نوآوری و اختراعات کم نظیر درخشیده و می درخشند؛ در حدی که دشمن را عصبانی و تعدادی از آنها را غافل گیرانه از ما گرفتند؛ اینها نشانه ارزش معلم و اساتید دانشگاه می باشد، در روایت دیگری از پیامبر(ص) است« هر کس انسانی را هدایت کند ارزش آن به تعداد آنچه است که خورشید برآن طلوع و غروب می کند». نهج الفصاحه ص470: خبرخوشحالی؛14/9/1390، متخصصین سپاه پاسداران هوا پیمای فوق مدرن جاسوسی راه دار گریز و بدون سرنشین آمریکا را که به خاک ایران تجاوز کرده بود، پس از خنثی کردن سیستم فنی آن؛ به زمین پایین کشیدند. که باز تاب عجیبی در جهان و سر درگمی شدیدی در میان سران آمریکا ایجاد کرده است. درحالی که آنها از صد سال پیش شروع کرده اند، تا به اینجا رسیده اند ولی ایران دردهه سوم حکومت شروع کرده و این نوع هوا پیمای راه دار گریز را ساخته و براین فناوری کاملاً مسلط است که توانست این هوا پیما را به راحتی فرود آورد!؟؛ و این است تجلی گاه معلم و دانش پژو، و هزاران آفرین براین درخشیدن، تجلی و شکوفا شدن در عرصه جوان مردی در سر زمین اسلام پر افتخار مهدی موعود (ع)،و...
درمورد اینکه وقتی معلم و استاد دانشگاه،دانش خود را به سرزمین وجود دیگری منتقل و سرزمین خشکیده او را سر سبزو خرم می نمایند ، حضرت رسول (ص) می فرماید« هر کس به علم خود عمل کند خداوند او را تعلیم می کند به علم آنچه نمی داند» یعنی خدا کلید علومی را به او می دهد که در هیچ دانشگاه و حوزه علمیه ای به دست نخواهد آمد.و در مورد معلمی که برای خدا انجام وظیفه می کند، حضرت می فرماید« خوشا به حال پاک سیرتان که آنان چراغ هدایتند و به پرتو آنان هر فتنه و فسادی از بین رفته(و خوبی ها جایگزین)و متجلی خواهد شد». نهج الفصاحه ص403:از یک سو، گاهی یک دانشمند و متخصص یک کشور را از ظلمت ستمگری نجات بخشیده و آن را به گلستان تبدیل می کند که همین فرد روزی شاگرد استادی بوده است که در قرنهای گذشته در سنگر تولید دانش فعالیت می کرده و دانش خود را به این شکل باقی گذاشته که هیچ آسیبی هم برآن وارد نشده است.چون علم و دانش از مادیات نیست که گذشت زمان و یا حوادث درآن اثری داشته باشد؛ و هیچ کسی توان نابودی آن را نخواهد داشت.و از سوی دیگر، معلم و اساتید دانشگاه ها، هستند که انسان هایی را از ظلمت بی سوادی نجات داده و چراغ دانش را در وجود آنان روشن و نورانی می کنند؛ مانند متخصصین انرژی اتمی...، در عصر نظام جمهوری اسلامی که اسلام را در مقابل دشمنان، سر بلند و مفتخر نمودنند؛ و دانشمندان فعال ایران در دیگر کشور ها نمونه دیگر آن است.
جهش علمی دانشوران ایران به خصوص در دهه اخیر انقلاب اسلامی در همه زمینه ها واقعاً دوست و دشمن را متحیر ساخت؛ دوستان را شاد و دشمنان را نگران کرد؛ که از دست یابی بر ذخایر ایران به عنوان کارشناس مثلا انرژی اتمی نا امید و مأ یوس شدند و لذا باید معلمان و دانشگاهیان به خود به بالند که علاوه برکوتاه کردن دست دشمنان، تولیدات دانش خود را به جهان عرضه و صادر می گنند؛ همان گونه که مسلمانان درحکومت700 ساله خود همه علوم را برای اروپائیان بی سواد به ارمغان بردند که اعتراف دانشمندان خودشان در اول کتاب تاریخ فتوحات اسلام در اروپا(نوشته شکیب ارسلان، ترجمه محقق مرحوم علی دوانی) آمده است.
این را اضافه کنم مشکل ما ،خود شناسی است؛ اگر معلمان و اساتید دانشگاه ها دقت کنند در چه جایگاهی از منزلت قرار دارند ؛ قدری پشت صحنه را نگاه کنند چه خبر است، به چه دلیل خدا حیات بخشیدن به یک نفر را با حیات بخشیدن به همه بشر یکی می داند و یک نفرچه ارزشی دارد که حیات بخشیدن به او این همه ارزش را دارد؟! که خود معلم و اساتید دانشگاه، علاوه بر اینکه خود حیات یافته اند و بارزش هستند، متوجه می شوند، به دیگران که حیات می بخشند چه ارزشی دارد، آنگاه این دید گاه و طرز تفکر بر وجود معلم حاکم شده و نگاه او را عوض کند، خواهیم دید زندگی چه بو و رنگی پیدا خواهد کرد.که صفا و آرامشی بر وجود انسان حاکم می شود و آنچه در اطراف مشاهده می کند، چقدر دوست داشتنی هستند و با زبان دلنشینی سخن می کویند، اینجاست که به هرچه نگاه کند جز خدا چیزی نبیند که به قول علی(ع) « من خدای نا دیده را عبادت نمیکنم». البته تا انسان پشت صحنه را نبیند با تعریف نمی تواند بداند چه خبر است!؟ باید رفت و دید تا وضع کاملاً عوض شود؛ سخت هم نیست چون انسان با اراده می تواند جهان را به میل خود تغییر دهد؛ چون امام خمینی(ره)، مطهری ها،و...
معلم بر تر تجلی گاه ارزش های ا نسانی
در مورد ظهور، تجلی معنویات و عرفان، داریم، اگرانسان موقعیت خود را آن گونه که نزد خداست به بیند و یا بداند در دم جان خواهد داد؛ همان گونه که وقتی علی(ع) صفات متقی را بیان فرمود همام فوراً جان به جان ستان داد؛ یعنی روح، دیگر در قالب خاکی نمی کنجد و همانند پرنده، قفس جسم خاکی را دریده و راه فرار را در پیش خواهد گرفت!؟.
به جهت مطلب فوق و اینکه قبلاً سخن از خود شناسی در میان بود باید توجه داشت، خود شناسی اگر بر اثرآفتی متوقف نشود و همچنا به راه خود ادامه دهد؛ سر از فضایی دوست داشتنی درخواهد آورد که در باره تجلی معنویت و عرفان به آن اشاره شد. لذا می طلبد پیرامون آن آیات و روایاتی هرچند فشرده، مورد بررسی قرارگیرد که به برخی روایات و آیات به مقداری که می شود ، بررسی صورت می گیرد.آیاتی که به زمینه و بستر های بالقوه دانش درانسان حکایت دارند توجه شود.آیه8، از سور« والشمس» است که پس از7مورد سوگند، خداوند خیرو شررا به انسان الهام نموده تا خوب و بد را بدون پرسیدن... بشناسد. درآیه 4، از سوره «الرحمن» خدا آگاهی را در انسان به امانت گذاشته است.در سوره «والتین» پس از چهار سوگند،آیه4 ، انسان را متوجه توانایی های بالقوه خود می نماید. در سوره بقره آیه 31می فرماید اسماء حسنی (علوم مورد نیاز بشر)را در وقت خلقت آدم، به او داده شده است. و این انسان است که باید ذخایر موجود را کشف کند که برخی ازآنها را بررسی می کنیم.« کسی که قدر خود را بشناسد قدر همه اشیاء شناخته است» علی(ع): یعنی خود شناسی بستر می شود برای کشف علومی بدون آموزش!؟؛ که حضرت رسول (ص) می فرمایند« کسی که تا چهل روز با خلوص خدا را عبادت کند، چشمه دانش از قلب در زبانش جاری می گردد». این نیست مگر حاصل زحمات معلمان دبستان تا اساتید دانشگاه، اینها چیز کمی نبوده و شوخی نیست!؟؛ که خداوند حیات بخشیدن به یک انسان را (درآیه32سوره مائده) با حیات بخشیدن به همه بشر یکی می داند.و تکرارکلام حضرت رسول (ص) درگذشته کامل کننده موضوع است؛ که می فرماید« کسی که به دانش( اندوخته) خود عمل کند( و آن را به دیگران بیاموزد) خداوند علم آنچه را نمی داند به او می آموزد» یعنی کلیدی به او می دهد برای بازکردن درب علومی که نه در حوزه و نه در دانشگاه یافت نمی شود، چون به قول علی(ع) « علم بردو قسم است، مطبوع و مسموع و دانش شنیداری سود مند نمی باشد مکر با دانش طبیعی(و فطری بشر). نهج البلاغه ص1235: در نظام هستی برای نتیجه مطلوب، وجود دو عنصر، مرکب، ضروری است. مانند روح و جسم، شب و روز. البته کسانی که به فقر معنوی و اخلاقی مبتلا هستند از علم مطبوع خود را محروم کرده اند!؟
خلاصه مجموع بررسی خود شناسی به اینجا منتهی می شود، که ایزد منان می فرماید« به یقین کسانی که گفتند: پروردگار ما خداوند یگانه است، سپس استقامت کردند،(در نتیجه) فرشتگان برآنان نازل می شوند که نترسید و غمگین نباشید و بشارت باد شما را به آن بهشتی که وعده داده شده است» فصِّلت آیه 30: البته معنی آیه این است، چون این افراد در فضای خدایی هستند قوی دل ، با آرامش و عاری از هر نگرانی می باشند؛ و لذا خدا می فرماید« ... هم خدا از آنها راضی و خشنود است؛ هم آنها از خدا، این رستگاری بزرگی است» مائده آیه 119: و آیه 36سوده توبه؛ آیه 7سوره محمد. ( توضیح آن را در خدمت هستم)
شایان ذکر است قسمت دوم جزوه را طوری تنظیم کردم که فهرستی ازآیات و روایات در مورد امتیازات و موقعیت معلم و دانش پژوه باشد که برای کلاس اولی ها هم درهمین حد قابل استفاده باشد.و منتظر نظر، پیشنهاد و...، شما هستم چون این جزوه کامل نیست و سزاوارآن کتابی مستقل است تا معلوم شود قدر و منزلت، امتیازات و رابطه معلم و شاگرد چیست؛ آنهم با ترکیبی از فضای نگاه دانشگاه، حوزه، و... و ...، که به آنها اشاره شده و هر کدام می توان بخشی از کتاب باشد که اطلاع ندارم چنین کتابی در چه حدی چاپ شده یا نه و مسائل را با چه نگاهی مورد بحث قرار داده شده.و خلاصه این لقمه در باره مقوله دانش در نگاه اسلام روز آمد و اثرات جهانی آن،برای ما لقمه ای است سنگین ولی ما در حد توان و کمی وقت خود، گامی بر داشته ایم که امید است با پیشنهاد امثال شما، روزی به توانم این لقمه را بر داشته و هضم کنم:
عبد الحسین نجفی
همراه: 09368550280